eTrebinje
Obrazovanje i nauka

Dubrovčani dali prve pouzdane izvore o Marku Kraljeviću


Marko Kraljević je potekao iz porodice Mrnjavčević. Bio je sin kralja Vukašina Mrnjavčevića i gospodar Prilepa. Poslije očeve pogibije u Maričkoj bici 1371. godine naslijedio je kraljevsku titulu i postao osmanski vazal, upravljajući jednim područjem u Makedoniji.

Priredio: Slobodan KOVAČEVIĆ



Ugledni istoričar Boris Stojkovski ističe da je Marko Kraljević bio najpoznatija ličnost srpske epske poezije, ali da, kao istorijska ličnost, nije ostavio naročitog traga.

DUBROVČANI DALI PRVE POUZDANE IZVORE O MARKU

Na novosadskoj tribini “Marko Kraljević – od istorijske ličnosti do epskog junaka”, Stojkovski je naveo da prvi pouzdani podaci o Marku Kraljeviću datiraju iz 1355. godine, kad je na prijestolu bio srpski car Uroš Peti iz dinastije Mrnjavčevića:

“Dolaskom cara Uroša Petog 1355. godine na presto, Mrnjavčevići su se već bili etablirali kao najznačajnija vladarska kuća. Marku, čoveku od poverenja cara Uroša, poverena je diplomatska misija pošto je 1360. godine izbio rat između Srbije i Dubrovnika”.

Dubrovački dokumenti zapravo su prvi pouzdani pisani trag o Marku kad su u pitanju istorijski izvori:

“Mada mirovni sporazum nije sklopljen, Marko je izdejstvovao neke povoljnosti za srpsku stranu: uspeo je da oslobodi prizrenske trgovce koji su bili zarobljenici u Republici Svetog Vlaha i uzeo je deo založenog porodičnog srebra, takozvani, poklad kralja Vukašina”, objasnio je autor i učesnik tribine.

Stojkovski je naveo da je postojala namjera da se Marko oženi hrvatskom djevojkom iz velikaške porodice Šubića:

“Dok je kralj Vukašin bio u životu postojala je namera da se Marko oženi hrvatskom devojkom iz velikaške porodice Šubića uz posredovanje bosanskog kralja Tvrtka Kotromanića. Tome se usprotivio papa protestnim pismom `zbog udaje za sina veličanstvenog srpskog kralja šizmatika` i nije dao dozvolu za taj brak”.

Prema njegovim riječima, Marko se potom oženio Jelenom Hlapen, kćerkom Radoslava Hlapena, značajnog velikaša i gospodara Bera i Vodena, kao i prvog susjeda Mrnjavčevićevih zemalja.

Smrt cara Uroša donijela je nemirna vremena. Mnogi velikaši su se izdizali i izazivali konflikte, a Mrnjavčevići su se pokazali kao najznačajniji, pogotovo kralj Vukašin i njegov nasljednik mladi kralj Marko.

Realnost na području tadašnje Makedonije, međutim, bila je surova, jer mada je Marko poslije očeve smrti naslijedio titulu kralja on je, zapravo, na terenu bio gospodar samo Prilepa i okoline.

“KASNO MARKO NA KOSOVO STIŽE” SAMO EPSKA PERCEPCIJA

Stojkovski ističe da nema istorijskih podataka o odnosu Marka Kraljevića, kneza Lazara i Kosovskog boja:

“Sve u vezi s tim je plod docnije epske percepcije. Čuvena izreka: `Kasno Marko na Kosovo stiže` ne odnosi se na njega, nego na Janoša Hunjadija i drugu Kosovsku bitku 1448. godine. Marko je, kao što je poznato, poginuo u bici na Rovinama 1395. godine”.

Ugledni istoričar napominje da je poslije smrti Marko Kraljević ušao u legendu i epsku pjesmu pretežno kao pozitivan junak:

“Tek u tim pesmama on dobija i atribut `kraljević` /kraljev sin/, dostižući veliku metamorfozu od istorijske ličnosti do mitskog junaka. NJegov kult zaživeo je u svim srpskim zemljama, a što je naročito zanimljivo i među Srbima u Dalmaciji”.

Mnogi su pisali o Marku Kraljeviću i slikali njegove portrete:

“Među njima su Đura Jakšić i češki umetnik Vladislav Titelbah. Marka je izvajao Ivan Meštrović, a njegov portret naslikala je Mina Karadžić, kći Vuka Stefanovića Karadžića, koji je sakupio najviše pesama o Kraljeviću Marku”.

Tribina “Marko Kraljević – od istorijske ličnosti do epskog junaka”, održana je sinoć u Klubu “Tribina mladih” Kulturnog centra Novog Sada.

Marko Kraljević je potekao iz porodice Mrnjavčević. Bio je sin kralja Vukašina Mrnjavčevića i gospodar Prilepa. Poslije očeve pogibije u Maričkoj bici 1371. godine naslijedio je kraljevsku titulu i postao osmanski vazal, upravljajući jednim područjem u Makedoniji. 

SRNA


Povezane vijesti

Epicentar u moru: Zabilježen jak zemljotres kod Dubrovnika

eTrebinje

Orbanov stranački kolega podnio ostavku nakon skandala u Dubrovniku

eTrebinje

PONUDA POSLOVA: Zapošljavaju tehničare, inženjere, prodavače, čistače i javne službenike

eTrebinje

Dubrovnik i Trebinje: saradnja na čekanju

eTrebinje

Sanacija HE DUBROVNIK: Jedan agregat već u januaru na mreži

eTrebinje

SLUŽBENO U 1991. “U Trebinju je sve puno dubrovačkih registracija, a mi se pravimo da nikakve odnose nemamo”

eTrebinje

Šta Vi mislite o ovome?

VAŽNA NAPOMENA: Komentari odražavaju stavove njihovih autora, ne i stavove portala etrebinje.com. Molimo sve korisnike da se suzdrže od vrijeđanja, psovanja i vulgarnog izražavanja. Zadržavamo pravo da obrišemo komentar bez prethodne najave i objašnjenja.

Ova stranica koristi kolačiće kako bi osigurali bolje korisničko iskustvo. Nastavkom korištenja pretpostavićemo da ste saglasni sa primanjem kolačića. Prihvati Pročitaj više