Trebinjska organizacija “Slow Food Convivum” spasila je od potpunog izumiranja desetak autohtonih prehrambenih proizvoda hercegovačkog kraja, među kojim su prvenstveno mahunarke, žitarice, te neke vrste autohtonog povrća, ali je to, kako najavljuje lider ove organizacije Gordana Radovanović, tek početak
Sve ove proizvode unijeli su u jedan katalog nazvan “Riznica ukusa”, tako da gdje god postoji jedan kvalitetan lokalni proizvod koji je u riziku nestanka – njega opišu i obrade u tom katalogu.
“Tu se unosi šta je uzrok njegovog rizika nestanka i zašto ga je trebalo sačuvati, da li još postoje i ko su proizvođači i slično, pa smo na taj način mapirali i nominovali ove proizvode koji su i u svijetu priznati u katalogu ukusa, pa su tu i sir i kajmak iz mijeha, ali i grahorice, kako što je boranija roga, grah poljak, kukuruz stodanac iz Popovog polja i slični proizvodi”, navodi Radovanovićeva.
Ona kaže da za neke proizvode, poput stodanca, postoje dokazi da se uzgajaju na ovom tlu više od 200 godina i samim tim su zadržali neke trajne kvalitete i specifičnosti ovog područja.
Ništa manje nisu značajna vina poput vranca i žilavke, čija grožđa su se sadila u Carskim vinogradima kod Trebinja i danas ih na tom istom lokalitetu uzgaja čuvena vinarska porodica Vukoje.
“Osim toga, tu su i hercegovački med, paradajz jabučar i niz drugih proizvoda, desetak njih, a već smo u fazi opisivanja novih grahorica, žitarica poput popovopoljskog sijerka, stare leće, domaćeg slanutka, ali, nažalost, mali je broj porodica koje su zaista očuvale ova stara sjemena, pa se trudimo da pronađemo mlade poljoprivrednike koji će to raditi”, navodi Radovanovićeva.
Ona dalje navodi da su Trebinje i cijela Hercegovina prepoznatljivi po različitim vrstama suhomesnatih proizvoda i sireva, poput kravljeg, kozjeg, ovčjeg, a istovremeno su se očuvale i različite, stare tehnike proizvodnje i prerade tih jela, poput presovanja i sušenja pršuta, pravljenja kobasica, te sira iz mijeha, koji je jedan autentičan, kvalitetan proizvod, prepoznat i na svjetskom nivou.
U Trebinju se inače najviše domaćih proizvoda proda na Gradskoj pijaci, gdje ni pandemija virusa korona nije zaustavila stanovništvo iz cijelog regiona da dolazi u kupovinu onoga za šta zna da je kvalitetno.